ZOMER ZONDER VLIEGEN

De zomer van je leven

Meedoen?

Zomer Zonder Vliegen is een campagne die een groter bewustzijn wil creëren over de impact van vliegreizen en je wil uitdagen de alternatieven te herontdekken.

Met de trein, bus, boot, te voet of met de fiets, dicht bij huis of iets verder weg, wat kies jij? Laat aan iedereen weten dat ook jij gaat voor een zomer zonder vliegen, de zomer van je leven!

248 1 Meedoen Artboard Created with Sketch. mensen doen mee vliegtuigen blijven aan de grond

Blog

INSPIRATIE
de-ontdekking-van-de-wereld-zonder-vliegtuig

De ontdekking van de wereld, zonder vliegtuig

Een fietstocht heen-en-terug naar Lausanne met in het midden een vierdaagse trektocht in de Alpen: het was een weergaloze reis geweest. Een niet aflatend verlangen naar de weg had mij onafgebroken voortgedreven, de drang om te ontekken was onstuitbaar. In de dagen na mijn thuiskomst kon ik mezelf al bijna niet meer voorstellen wat ik eigenlijk uitgespookt had en hoe grandioos het allemaal geweest was. Het was surrealistisch. Ik dacht terug aan de spektakellandschappen in de Alpen, aan de bijna sacrale ingetogenheid die heerste op de groene vlaktes van de Haut-Jura, aan de volmaakte rust in de bossen van Bourgondië op een een frisse nazomerochtend. Tijdens die vele lange maar zalige uren op de fiets  kon ik op exact hetzelfde ogenblik zowel overmand worden door gevoelens van intense sereniteit, zoete betovering en totale opwinding. Op de fiets komen alle goede gedachten samen. Op de fiets sluit ik vrede met mezelf, en met de wereld. En toch... De aanblik van de agro-geïndustrialiseerde Elzasvlakte met haar massale, door pesticiden platgespoten maïsmonocultuur, de confrontatie met de wild om zich heen  grijpende en onstopbare verstedelijking rond het Meer van Genève, het beeld van een totaal en schijnbaar onomkeerbaar verval van de dorpen in de Franse Ardennen: het zijn maar enkele van de vele indrukken die mij doen stilstaan bij de staat waarin we onze wereld eigenlijk gebracht hebben - in de rotzooi genaamd Antropoceen. We heersen over de wereld, maar tegen welke prijs? Al fietsend komen de vragen. Waar leidt dit allemaal heen? Niemand lijkt een echt een idee te hebben en soms lijkt het of we gewoon allemaal langzaam gek worden.En ik? Ik word niet gek, fietsen is mijn therapie. Op de fiets wordt het grotere plaatje zichtbaar. Al fietsend probeer ik grip te krijgen op een wereld die zichzelf niet in de hand heeft. Mijn plaats is de weg en fietsen is mijn weg naar Verlichting. Op de fiets tel ik mijn zegeningen. Enig idee waar ik ik het in godsnaam over heb?Deze blogpost verscheen in andere vorm eerder op de persoonlijke blog van Toby. 

NIEUWS & INFO
rapport-degrowth-of-aviation-reducing-air-travel-in-a-just-way-persbericht

Rapport “Degrowth of Aviation - Reducing Air Travel in a Just Way” - PERSBERICHT

Nieuw rapport: maatregelen om de luchtvaart in te krimpen op een rechtvaardige manierIn de marge van de klimaattop COP 25, brengt het Stay Grounded Network een nieuw rapport uit over “Degrowth of Aviation”. Het rapport stelt verschillende strategieën en beleidsinstrumenten voor om de luchtvaart in te krimpen en het vliegverkeer op een rechtvaardige manier te verminderen.“Vliegen is de snelste manier om de planeet op te warmen. De tijd ontbreekt om nog verder te wachten op onrealistische technologische oplossingen, wat we nu in eerste instantie vooral nodig hebben is een degrowth van de luchtvaart. Een inkrimping van de luchtvaart kan en moet samengaan met de ontwikkeling van attractieve alternatieven, zodat een leefbare toekomst voor onszelf en voor onze kinderen verzekerd blijft”, stelt Magdalena Heuwieser, coördinator van het Stay Grounded Network en één van de auteurs van het rapport.Met het rapport verzet Stay Grounded, een wereldwijd netwerk van ongeveer 150 lidorganisaties resoluut de bakens. Het is zowel voor de klimaatbeweging als de bredere publieke opinie al lang duidelijk dat “een groene groei van de luchtvaart” een illusie is en dat ook zal blijven. Een duidelijk kader om de negatieve sociale impact en klimaatimpact van de luchtvaart op een effectieve manier te counteren, ontbrak echter tot nu toe. In juli 2019, tijdens de conferentie “Degrowth of Aviation” in Barcelona, bespraken meer dan 150 experts en vertegenwoordigers uit het maatschappelijk middenveld verschillende mogelijke maatregelen. De resultaten van de conferentie en de verdere bespreking nadien leidde tot het rapport dat vandaag gepubliceerd wordt.  Maatregelen om de luchtvaart te verminderen moeten rechtvaardig zijn “Slechts een klein aantal mensen is verantwoordelijk voor het deel van de opwarming van de aarde dat veroorzaakt wordt door de luchtvaart, aangezien ongeveer 90% van de wereldbevolking nog nooit een voet in een vliegtuig heeft gezet. Een relatief beperkte minderheid van de wereldbevolking vliegt ten koste van de overgrote meerderheid: ten koste van bewoners die blootgesteld worden aan lawaai en fijnstof van vliegtuigen, ten koste van lokale ecosystemen, van toekomstige generaties en vain al degenen in het Zuiden die nu al de dupe zijn van de klimaatcrisis”, zegt Toby Lauwerier, vrijwilliger/campagnemedewerker bij Stay Grounded Netwerk-lid Zomer Zonder Vliegen - een bewustmakingscampagne over de impact van de luchtvaart. Het rapport schuift de volgende maatregelen naar voor om op een klimaatrechtvaardige manier tot een degrowth van de luchtvaart te komen: terugdringen van het aantal vluchten, zonder het belang van mobiliteit en culturele uitwisseling uit het oog te verliezen, door een modal shift naar alternatieven zoals het spoor en online conferencing.beëindigen van de oneerlijke voordelen en de macht van de luchtvaartindustrie (bv. door het opheffen van belastingvrijstellingen)aanpakken van geprivilegieerde veelvliegers (door bijvoorbeeld frequent flyer heffingen of air miles heffingen)voorzien in een rechtvaardige transitie voor de werknemers in de luchtvaartsectoraanvechten van ‘valse’ oplossingen die enkel nieuwe problemen creëren, zoals offset projecten, biobrandstoffen, of synthetische brandstoffen die een toenemende vraag naar energie veroorzaken. In het licht van de net gestarte COP25 in Madrid komt het Degrowth of Aviation-rapport precies op  het juiste ogenblik, aangezien het broodnodige en grensverleggende impulsen kan geven aan zowel campagnevoerders en middenstandsorganisaties maar bovenal ook aan beleidsmakers, om eindelijk echt werk te maken van een luchtvaart binnen de grenzen van een leefbare planeet. “Ook voor Zomer Zonder Vliegen zal het rapport een grote meerwaarde zijn en als leidraad kunnen dienen in het vervolg van onze campagne. Zomer Zonder Vliegen plant om het rapport in de komende maanden ook in het Nederlands te vertalen”, zegt Toby Lauwerier. “De belofte van een ‘milieuvriendelijke, koolstofvrije of koolstofneutrale luchtvaart’ heeft weinig waarde. In plaats daarvan is de boodschap dat de luchtvaart moet inkrimpen noodzakelijk, want “genoeg is genoeg”, besluit Magdalena Heuwieser. Contact: Magdalena Heuwieser / Stay Grounded Network (Austria)Email: press@stay-grounded.orgtelefoon: 0043 6503773102Toby Lauwerier / Zomer Zonder Vliegen (lid van Stay Grounded Network)Email: toby@zomerzondervliegen.betelefoon: 0032 495702077/ Download rapport (EN) & Briefing Paper (NL): https://stay-grounded.org/report-degrowth-of-aviation Webinar met samenvatting van de inhoud van het rapport op 5 december, 5-7 pm CET, registreer hier Downloaden van foto’s voor vrij gebruik (mits vermelding fotografen) van Flickr

OPINIE
schuldgevoel-of-schuldig-verzuim

Schuldgevoel of schuldig verzuim?

Zucht. Daar gaan we weer. Deze keer is het Karl-Johan Persson, CEO van kledinggigant H&M die de klimaatbeweging de mantel mag uitvegen, onder andere in de Standaard van 29 oktober. ‘Wat begon met het aanpraten van een schuldgevoel bij mensen die het vliegtuig nemen, verspreidt zich razendsnel naar andere sectoren. Geïnspireerd door de Zweedse tiener Greta Thunberg trekken miljoenen mensen wereldwijd de straat op om hun ongenoegen te uiten over wat zijzelf veelal omschrijven als een acute klimaatcrisis. Ze roepen telkens op om met dingen te stoppen en om minder te gaan consumeren.’ Maar de consument moet zich geen schuldgevoel laten aanmeten, bezweert Persson ons. De consument  moet vooral blijven consumeren zodat de economie kan blijven groeien. Enkel economische groei kan ons redden! Het klimaatprobleem ontkent de CEO niet, maar dat lossen we wel op met technologische innovatie, alternatieve grondstoffen en schonere energie. Einde betoog. We kunnen enkel in herhaling vallen: het is vooral een betoog dat verschrikkelijk vermoeiend is.Geen criticus van de klimaatbeweging of hij heeft het niet over vliegen. Als één van de initiatiefnemers van Zomer Zonder Vliegen, een bewustmakingscampagne over de impact van vliegverkeer voel ik mij dus ook nu weer aangesproken. Maar wat is dat toch met dat eeuwige verwijt dat we mensen vooral een schuldgevoel willen aanpraten? Daar voelen we ons met Zomer Zonder Vliegen alvast niet door aangesproken en met de hashtag #vliegschaamte springen we omzichtig om. Schiet niet op de pianist: het verwijt van schuldgevoel leidt enkel maar de aandacht af van waar het over gaat, en dat is dat ons huidige westers consumptiemodel - waar vliegen deel van uitmaakt - niet houdbaar is. Het gaat niet om schuldgevoel van de consument, het heeft des te meer van schuldig verzuim van de CEO. Stel je een dokter voor die een patiënt aanraadt om zijn eetgewoonten te wijzigen of meer te gaan bewegen en daarbij ook vertelt hoe hij dat concreet kan aanpakken. Ga je die dokter verwijten dat hij die patiënt dan vooral een schuldgevoel wil aanpraten? Helemaal niet toch, de dokter wil vooral dat die patiënt ontdekt dat meer bewegen een positieve invloed heeft op zowel het fysieke als mentale welbevinden en dus op de levenskwaliteit. Wij denken dat de vergelijking tussen de boodschap van de dokter en ons verhaal van minder vliegen en minder (maar evengoed: anders) consumeren steek houdt.Hoe het in de kledingindustrie zit, doet er niet niet toe, maar over technologische innovatie als redmiddel voor de klimaatimpact van de luchtvaart kunnen we kort zijn: wie gelooft die mensen nog? Zelfs de luchtvaartsector zelf kan nergens ook maar op de minste manier hard maken dat hun totale CO2-uitstoot de komende decennia aanzienlijk zal afnemen. ‘Laten we ons blijven focussen op de klimaatproblemen, maar tegelijk een open discussie houden over wat de echte oplossing is’, benadrukt de H&M-CEO. Lees: economische groei, blijven vliegen en blijven consumeren. Hoe kan je nu spreken van een open discussie als we blijven geloven dat we de problemen gaan oplossen met dezelfde recepten als waarmee we de problemen gecreëerd hebben? De oproep van de kledingbaas voegt niets nieuws toe aan het debat. Een open discussie kan er enkel zijn als we ook de fundamenten van het systeem in vraag durven stellen. Een wereld met minder luchtvaart, met een andere consumptie, ontdaan van  een blind geloof in het mantra van economische groei, is dat nu écht zo een onzinnig idee? Meer weten over de klimaatimpact van de luchtvaart, over de oplossingen en over de valse of minstens halfslachtige argumenten van de luchtvaartsector? Check de FAQ's elders op onze website!

Zomerse groeten zonder vliegen

Veelgestelde vragen

1

Hoe slecht is vliegen voor het klimaat?

Het steeds toenemende vliegverkeer zorgt voor een enorme druk op het klimaat door de uitstoot van grote hoeveelheden broeikasgassen. We reizen steeds meer en steeds verder per vliegtuig en één enkele vliegreis kan al onze inspanningen om onze persoonlijke CO2-uitstoot te verkleinen in één klap teniet doen.


Lees meer
2

Wat is het aandeel van de luchtvaart in de totale klimaatproblematiek?

De luchtvaart staat garant voor ongeveer 2,5 procent van de wereldwijde uitstoot van CO2-emissies (broeikasgassen), maar dat cijfer vertelt slechts een deel van het verhaal. Met de overige klimaateffecten – in de eerste plaats de vorming van condensatiestrepen en wolkvorming – komt de klimaatbijdrage op ongeveer 5 procent van het totale plaatje. Het aandeel van de luchtvaart wordt bovendien steeds belangrijker en zal meer dan 20 % van de totale mondiale uitstoot uitmaken in 2050 - volgens sommige prognoses zelfs bijna 40 %.


Lees meer
3

Hoe wordt de CO2-uitstoot van een vliegreis berekend?

CO2 is het belangrijkste broeikasgas. Een vliegtuig heeft al snel enkele duizenden liter kerosine mee aan boord. Per liter kerosine wordt bij de verbrandingsreactie ongeveer 2,5 kilogram CO2 en 1 kilogram waterdamp gevormd. Naast CO2 zijn er ook minimale fracties van andere broeikasgassen (bijvoorbeeld CO). De totale uitstoot van de verschillende broeikasgassen wordt steeds uitgedrukt in totaal aantal CO2-equivalenten (CO2e), waarmee kan uitgedrukt worden hoeveel een broeikasgas bijdraagt aan de opwarming van onze planeet, gebruikmakend van een equivalente concentratie CO2.


Lees meer

Zomer Zonder Vliegen op jouw evenement of in jouw klas?

Een inspirerende presentatie over reizen zonder vliegtuig, een interactieve workshop op maat, een debatavond, een infostand? Het kan allemaal, stuur ons vrijblijvend een mailtje voor meer info en we bekijken samen verder wat de mogelijkheden zijn!